Doğum
ve Evreleri
Doğum anne rahmi içindeki bebeğin, zamanı gelince çeşitli
kasılmalarla doğum kanalında ilerleyip dışarıya çıkması,
dünyaya gözünü açmasıdır. Her kadının doğumu özeldir ve onun
için unutulmaz bir tecrübedir.
Normal doğum üç evrede (aşamada) gerçekleşir:
1-Açılma (Dilatasyon),2-Bebeğin çıkışı (gerekirse öncesinde
Epizyotomi açılır.),3-Halas (Plesantanın-bebeğin eşinin
çıkımı) ile doğum eylemi tamamlanır.
Doğum süresi:
Doğum süresi; ilk veya 2.-3. doğum olması, bebeğin ve
annenin boyu, kilosu, çocuğun pozisyonu, kanalın anatomik
yapısı, annenin ruhi durumu ve benzeri pek çok faktörlerle
değişebilmekle beraber; ilk doğumda ortalama 6-9 saat; daha
sonraki doğumlarda 3-5 saattir.
Doğum Ağrısı
Doğum ağrısı, kendine has özellikleri olan çok yönlü bir
ağrıdır ve genellikle çok şiddetlidir. Pek çok kadın için
yaşadıkları en şiddetli ağrıdır. Doğumun birinci evresindeki
ağrılar rahim kasılmaları ve rahim boynunun genişlemesi,
doğum kanalı açılmasından kaynaklanır. Bu ritmik kasılmalar
çeşitli biçimlerde hissedilir ve şiddetli menstruasyon
(Aybaşı) sancısı gibidir.2. devrede ise bebeğin başının
doğum kanalından aşağıya inip dışarı çıkarken kasık ve kalça
tabanındaki yumuşak dokuların kasılıp germesinden
kaynaklanır.
Doğumun ilk safhasında hipnoz, akupunktur, Aromaterapi,Etonoks
gazı,TENS uygulanması ve Petidin enjeksiyonu gibi bazı
yöntemler denenmektedir.Fakat bütün daha sonra yeterli
olmayabilir. Doğumun sonraki evrelerinde ancak Bölgesel
Analjezi yöntemleri etkilidir.
Analjezi “ağrısızlık, acı, ağrı hissedilmemesi” demektir.
Bölgesel analjezi kişiyi uyutmadan, (şuuru açıkken) sadece
ağrının oluştuğu veya iletildiği bölgenin geçici olarak
uyuşturulması, o bölgedeki ağrı ve/veya hissin bir
süreliğine yok edilmesidir.
Normal doğumda bölgesel analjezi 3 farklı teknikle
uygulanabilir. En yaygın yöntem epidural analjezidir. 2.
yöntem spinal analjezidir (Genellikle doğumun ilerlemiş
safhalarındaki ağrı tedavisinde, çıkım öncesi şiddetli
sancılarda, ıkınmayı engellemeyecek ilaçlarla uygulanır.) 3.
yöntemde kombine spinal epidural analjezidir. Buradaki amaç
her iki yöntemin avantajlarından istifade edebilmektir.
Normal doğumda altın standart: Epidural Analjezidir.
Normal doğum için en çok tercih edilen, en etkili, en
güvenli ve en sık kullanılan yöntemdir. Bel bölgesindeki
duramater zarı etrafına (Epidural alana) ağrı kesici
ilaçların enjeksiyonu ile gerçekleştirilir. Anne adayı
baskıyı, dokunmayı hisseder, hatta kalkıp yürüyebilir ama
ağrıyı hissetmez. Normal doğum için gerekli olan doğum
sancısı, kasılmalar vardır ama rahatsız etmez.
Ne zaman uygulanır ?
Rahim kasılmaları düzenli hale geldikten (Doğum ağrıları
oturduktan) sonra rahim ağzı yaklaşık % 60-70 incelip,
açıklığı 4 cm’e ulaşınca yani sancılar anneyi ciddi olarak
rahatsız etmeğe başlayınca uygulanır. Daha önce uygulanması,
kasılmaları etkileyip doğumu geciktirir. Geç kalındığında
ise hem anne gereksiz ağrı çekmiş olur hem de ağrılar daha
sık geleceğinden anne adayı işlem süresince hareketsiz
kalamaz ve epidural uygulanması zorlaşabilir.